Khi còn nhỏ, Marissa Mayer đã muốn trở thành một nhà giải phẫu thần kinh. Thay vào đó, bà lại phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực công nghệ và được giao cho một thử thách hoàn toàn khác: thực hiện cuộc đại phẫu tại công ty internet đang chật vật Yahoo! vào năm 2012. Thế nhưng, sau 3 năm, tình hình của Yahoo! vẫn chưa khả quan.

Kinh doanh vẫn sa sút

Gần đây nhất là vào ngày 20/10, Công ty đã báo cáo doanh thu và lợi nhuận quý III/2015 thấp hơn dự kiến của giới phân tích. Theo đó, doanh thu đạt 1,23 tỉ USD, so với 1,15 tỉ USD cùng kỳ năm ngoái. Lãi ròng chỉ đạt 76 triệu USD so với 6,77 tỉ USD cách đây 1 năm khi Công ty lãi lớn từ việc bán một số cổ phần trong tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba. Công ty cũng đã cắt giảm triển vọng lợi nhuận quý IV xuống khoảng 1,16-1,2 tỉ USD, thấp hơn mức dự báo của giới phân tích là 1,3 tỉ USD.

Mayer thừa nhận Yahoo! “đang tiếp tục đối mặt những làn gió ngược về doanh thu trong lĩnh vực cốt lõi của mình” và rằng Công ty sẽ sớm công bố một kế hoạch tinh gọn và tập trung. “Chúng tôi chứng kiến một thời khắc đặc biệt cho Yahoo! để thu hẹp chiến lược của mình”, bà nói trong một cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý III. Bà cho biết thêm Công ty sẽ công bố chi tiết rõ hơn trong vòng 3 tháng tới, nhưng kế hoạch có thể là cắt giảm nhân công và đóng cửa hoặc bán một số cơ sở hoạt động.

“Cuộc lội ngược dòng đã không như mọi người kỳ vọng. Các nhà đầu tư ngày càng cảm thấy bất an với định hướng của mảng cốt lõi sau 40 tháng điều hành của Mayer”, Robert S. Peck, chuyên gia phân tích tại SunTrust Robinson Humphrey, nhận xét.

Kể từ khi Mayer đảm nhận trọng trách lèo lái tại Yahoo!, doanh thu và lợi nhuận đã giảm xuống. Năm nay Công ty có lẽ sẽ kiếm được mức lợi nhuận trước thuế 928 triệu USD, giảm 45% kể từ năm 2012 và là con số thấp nhất trong 1 thập niên, theo Mark Mahaney, chuyên gia phân tích của RBC Capital. Mayer đã tập trung vào việc đưa các sản phẩm của Yahoo! “đi theo thời đại hơn” và bành trướng vào các lĩnh vực mà Công ty chưa mạnh như mạng xã hội và quảng cáo di động. Bà đã bỏ ra khoảng 2,2 tỉ USD thực hiện các thương vụ M&A, trong đó có vụ mua lại trang blog Tumblr và hãng quảng cáo video BrightRoll. Nhưng thị phần của Yahoo! trên tổng chi tiêu quảng cáo trực tuyến đã sụt giảm, trong khi các đối thủ như Google và Facebook lại tăng lên.

Không chỉ vậy, sau khi đã đầu tư rất lớn vào nội dung web gốc, Yahoo! cho biết đang phải ghi giảm giá trị 42 triệu USD đối với các tài sản video trong quý III năm nay.

Doanh thu hằng quý của Yahoo!

Là nền tảng web lớn thứ ba ở Mỹ sau Google và Facebook, Yahoo! có lượng người sử dụng không nhỏ, nhưng lại không đưa ra được các công cụ quảng cáo nhắm đến người sử dụng cụ thể giống như các đối thủ. Trong một khảo sát gần đây bởi Ad Age và RBC mà theo đó họ đã yêu cầu các nhà quảng cáo xếp hạng các công ty trực tuyến dựa theo hệ số ROI (lợi nhuận/vốn đầu tư), Yahoo! chỉ xếp thứ 6 sau Google, Facebook, YouTube, Twitter và LinkedIn.

Có lẽ thất vọng trước kết quả tại Yahoo! mà trong những tháng gần đây, Công ty đã chứng kiến sự ra đi của không ít các nhà quản lý cấp cao và nhân viên.

Tình hình ảm đạm tại hãng internet này càng thấy rõ khi so sánh với triển vọng của AOL, vốn đã được bán cho Verizon với giá tới 4,4 tỉ USD vào tháng 6. Giống như Mayer, Tim Armstrong, ông chủ của AOL, cũng từng làm việc tại Google và cả hai đều nỗ lực vực dậy các tập đoàn internet đã sa cơ. Nhưng Armstrong đã táo bạo hơn trong việc đầu tư vào những lĩnh vực tăng trưởng, chủ yếu là video, công nghệ và nội dung đặc trưng, thực hiện các mẫu quảng cáo nhắm đến đối tượng cụ thể, theo Brian Wieser, chuyên gia phân tích thuộc Pivotal Research.

Trong một nỗ lực mới đây, Mayer cho biết Google và Yahoo! đã ký hợp tác tìm kiếm di động và web, theo đó Google sẽ cung cấp các kết quả nghiên cứu và quảng cáo cho một số yêu cầu thực hiện bởi người sử dụng của Yahoo!. Yahoo! trước đây đã dựa vào công cụ tìm kiếm Bing của Microsoft và công nghệ tìm kiếm di động do Công ty tự phát triển để xử lý các yêu cầu tìm kiếm của người sử dụng, nhưng giờ nó có ý định sử dụng cả Google. Tuy nhiên, vì Google đang chiếm lĩnh thị trường kết quả tìm kiếm và quảng cáo, nên thương vụ này có thể sẽ vấp phải sự phản đối từ Bộ Tư pháp Mỹ.

Dễ trở thành mục tiêu thâu tóm

Khi mới được mời về từ Google, nơi bà giữ chức Phó Giám đốc Tìm kiếm sản phẩm và Kinh nghiệm tiêu dùng, bà đã nhận được nhiều nhận xét tích cực và những lời chào đón nồng nhiệt. Để nghênh đón người lãnh đạo mới, các nhân viên trong Yahoo! đã làm các áp phích mô phỏng theo những tấm áp phích tranh cử Tổng thống Mỹ vào năm 2012 của ông Barack Obama. Trên đó, thay vì tấm hình của ông Obama là hình chân dung của Mayer, phía dưới có từ “Hope” (Hy vọng). Đó là cách họ thể hiện niềm tin rằng Yahoo! sẽ có hy vọng lội ngược dòng dưới sự dẫn dắt của Mayer.

Yahoo từng là một công ty internet lớn, nhưng đã mất thị phần vào tay các đối thủ cải tiến hơn và chỉ trong 3 năm đã kinh qua 4 đời CEO trước khi có sự góp mặt của Mayer. Tình cảnh lúc ấy đã làm nhiều nhân viên và nhà đầu tư mất nhuệ khí. Vì thế, khi Mayer bước vào, họ kỳ vọng bà sẽ chính là người mà Công ty cần. Bằng chứng là giá cổ phiếu Yahoo! đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi Mayer trở thành CEO.

Thế nhưng, mức vốn hóa thị trường cao này hầu hết là nhờ cổ phần của Yahoo! trong tập đoàn internet Trung Quốc Alibaba, mà Công ty đã mua với giá chỉ 1 tỉ USD vào năm 2005. Các nhà đầu tư đã xem Yahoo! như một cách để “tiếp cận” Alibaba, vốn chỉ mới lên sàn vào năm ngoái. Yahoo! đã bán một phần cổ phần nắm giữ trong Alibaba vào năm 2014 và đang chia tách 15% cổ phần còn lại thành một công ty độc lập. Mayer đang hy vọng sẽ tránh được việc bị đánh thuế trong vụ này nhưng khả năng rất khó.

Dù thế nào, Yahoo! sẽ sớm chỉ còn vỏ ốc mà thôi. Hiện Yahoo! có mức vốn hóa thị trường khoảng 31 tỉ USD, nhưng lĩnh vực cốt lõi chỉ trị giá khoảng 1/10 con số này. Hầu hết mức vốn hóa thị trường đều đến từ số cổ phần của nó trong Alibaba và trong Yahoo! Japan, một công ty độc lập.

Khi Yahoo! chỉ còn một mình, không có bức tường bảo vệ từ số cổ phần trong Alibaba, nó có thể trở thành một mục tiêu thâu tóm của các công ty lớn hơn. Các công ty đầu tư vốn cổ phần tư nhân sẽ có thể là kẻ đi săn tiềm năng trước hấp lực từ lượng tiền mặt Yahoo! đang sở hữu (khoảng 5,7 tỉ USD). Các công ty trong ngành viễn thông hoặc truyền thông cũng có thể nhắm tới Yahoo!. Mayer có thể sẽ chào đón viễn cảnh này vì nó cho bà cơ hội rời khỏi Yahoo! mà ít bị điều tiếng hơn.

1. Ông Phạm Nhật Vượng – Chủ tịch Hội đồng quản trị tập đoàn Vingroup

Forbes vinh danh: Danh sách tỷ phú giàu nhất thế giới 3 năm liên tiếp

Ông Phạm Nhật Vượng – Chủ tịch Vingroup

Ông chủ tập đoàn Vingroup Phạm Nhật Vượng được Forbes vinh danh là tỷ phú giàu nhất Việt Nam, với lĩnh vực đầu tư chủ yếu là bất động sản. Khối lượng tài sản của ông được công khai năm 2015 là khoảng 1,7 tỷ USD, đứng thứ 1.118 trên thế giới.

Bất chấp nền kinh tế suy thoái, tăng trưởng chậm, những biến động mạnh trên thị trường chứng khoán, năm 2015, ông Phạm Nhật Vượng tiếp tục lọt vào danh sách tỷ phú giàu nhất thế giới của tạp chí Forbes năm thứ 3 liên tiếp. Ông cũng là người Việt duy nhất được vinh danh trong danh sách tỷ phú danh giá của Forbes.

Tạp chí này còn gọi ông Phạm Nhật Vượng là “Donald Trump của Việt Nam” với hàm ý lĩnh vực kinh doanh bất động sản của ông có sức ảnh hưởng lớn đối với kinh tế Việt Nam.

Sự nghiệp bắt đầu khi ông vay 10.000 USD sáng lập thương hiệu mì ăn liền Mivina tại Ukraina. Việc buôn bán phát triển tốt, xuất khẩu qua 20 quốc gia, doanh thu 100 triệu USD/năm. Năm 2000, ông đầu tư vào bất động sản Việt Nam với loạt công trình hoành tráng, quan trọng trải khắp từ Bắc đến Nam với các thương hiệu Vincom, Vinpearl,… Đến nay, Vingroup đã mở rộng hoạt động ra nhiều lĩnh vực: Du lịch – khách sạn, vui chơi – giải trí, y tế, giáo dục, thương mại điệnt tử, trung tâm thương mại, kinh doanh – bán lẻ, sức khỏe, trung tâm ẩm thực – hội nghị, nông nghiệp.

2. Bà Mai Kiều Liên – CEO Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)

Forbes vinh danh: Nữ doanh nhân quyền lực châu Á năm 2014

Mai Kiều Liên – CEO Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)

Khi được Forbes vinh danh là nữ Doanh nhân quyền lực nhất châu Á, bà Mai Kiều Liên đang là Chủ tịch kiêm CEO Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk). Đến tháng 7/2015, bà Mai Kiều Liên không giữ vị trí Chủ tịch hội đồng quản trị công ty sữa “ăn nên làm ra” nhất Việt Nam này nhưng vẫn ở vị trí Tổng giám đốc.

CNBC bình luận, nữ doanh nhân và công ty của mình đã thay đổi đáng kể thói quen ăn uống của người Việt Nam trong 20 năm qua.

Bà Mai Kiều Liên sinh năm 1953 tại Pháp, tốt nghiệp kỹ sư công nghệ chế biến sữa 1976 và trở về Việt Nam lập nghiệp.

Theo Forbes, tiêu chí “quyền lực” được định nghĩa là doanh nhân mạnh về các yếu tố như vốn, ý tưởng, năng lực và khả năng lãnh đạo. Theo đó, bà Mai Kiều Liên là người có vai trò lãnh đạo chủ chốt trong công ty, doanh nghiệp hoạt động hiệu quả với doanh thu hàng năm tối thiểu là 100 triệu USD.

Vinamilk sở hữu 13 nhà máy sản xuất, sản lượng 400 triệu lít sữa/ngày. Năm 2014, lợi nhuận trước thuế của Vinamilk đạt 359 triệu USD, chiếm 51% thị phần sữa nước trong nước. Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu của Vinamilk cũng là một trong số các cổ phiếu quan trọng (blue chip)
Tháng 7/2102, Vinamilk có mặt tại thị trường Mỹ.

Hiện sản phẩm Vinamilk đã xuất khẩu sang 30 nước, đặc biệt là các thị trường như Trung Đông, châu Phi và Cuba. Doanh thu Vinamilk tăng trưởng hàng năm, năm 2013 đạt 1,5 tỷ USD, và có thể tăng gấp đôi vào năm 2017.

Với những thành tích đáng nể đó, bà Mai Kiều Liên được Forbes vinh danh là Nữ doanh nhân Quyền lực nhất châu Á (Asia’s Power Businesswomen) 4 năm liền. Năm 2010, Vinamilk lọt vào danh sách 200 doanh nghiệp tốt nhất khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

3. Bà Thái Hương – Chủ tịch Hội đồng quản trị TH True Milk

Forbes vinh danh: 50 phụ nữ tiêu biểu châu Á, 50 nữ doanh nhân quyền lực 2014

Thái Hương – Chủ tịch Hội đồng quản trị TH True Milk

Không có bề dày hoạt động trong ngành sữa như bà Mai Kiều Liên, nữ doanh nhân Thái Hương bắt đầu thành lập TH True Milk từ năm 2009 với tham vọng: Thay đổi ngành công nghệ sữa tại Việt Nam. Bên cạnh đó, nữ doanh nhân cũng là nhà sáng lập Ngân hàng Bắc Á từ năm 1994.

Bà Thái Hương đầu tư 450 triệu USD để nhập khẩu, nuôi bò với mục tiêu sản xuất các sản phẩm sữa tươi nguyên chất, sử dụng công nghệ của Israel để thay thế nguyên liệu chất bột trong sản xuất sữa tại Việt Nam.

TH True Milk hiện nuôi 40.000 con bò trên diện tích 8.100 ha và có kế hoạch nâng tổng diện tích chăn nuôi và sản xuất lên mức 37.000 ha. TH True Milk chiếm lĩnh khoảng 1/3 thị trường sữa tươi cả nước, doanh thu 2014 đạt trên 4.000 tỷ đồng.

4. Bà Phạm Thị Việt Nga – Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang (DHG)

Forbes vinh danh: 50 phụ nữ tiêu biểu châu Á 2013

Phạm Thị Việt Nga – Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang (DHG)

Bà Phạm Thị Việt Nga là Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dược Hậu Giang (DHG) từ năm 1998. Bà có công đưa công ty bên bờ vực phá sản trở thành công ty dược niêm yết lớn nhất thị trường vào năm 2006, nâng giá trị vốn hóa tăng gấp 55 lần, đạt 227 triệu USD.

DHG sản xuất và bán ra thị trường hơn 300 dược phẩm, mở rộng sang bao bì và đóng gói, trở thành thương hiệu dược phẩm số một Việt Nam, giành lại thị phần từ những công ty nước ngoài. Năm 2012, lãi ròng của DHG tăng 18%, doanh thu đạt 140 triệu USD.

Năm 2004, bà có bằng tiến sĩ kinh tế. Năm 2008, bà tiếp tục lấy bằng thạc sĩ quản trị kinh doanh. Năm 2012, bà chyển giao vị trí CEO nhưng vẫn giữ chức Chủ tịch HĐQT đồng thời vẫn là “kiến trúc sư” chính thiết kế chiến lược phát triển DHG.

4. Bà Nguyễn Thị Mai Thanh – Chủ tịch kiêm CEO Công ty cổ phần Cơ điện lạnh (REE)

Forbes vinh danh: 50 phụ nữ quyền lực châu Á 2014

Nguyễn Thị Mai Thanh – Chủ tịch kiêm CEO Công ty cổ phần Cơ điện lạnh (REE)

Bà Mai Thanh tốt nghiệp chuyên ngành cơ khí điện tại Đại học Karl-Marx-Stadt (Đức). Từ năm 1982, bà làm việc tại REE với vị trí kỹ sư. Năm 1985, bà trở thành lãnh đạo công ty này.

Với tài năng lãnh đạo của bà, REE làm ăn phát đạt, nổi bật với thương hiệu máy điều hòa Reetech. Năm 2000, REE là công ty đầu tiên niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam, lợi nhuận tăng ấn tượng.

Sự phát triển của REE gắn liền với bà Mai Thanh khi bà dẫn dắt công ty đột phá sang các mảng kinh doanh khác như bất động sản, lĩnh vực năng lượng… Năm 2013, bà Mai Thanh được xếp trong top 20 phụ nữ giàu nhất TTCK Việt Nam.

5. Bà Nguyễn Thị Nga – Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank)

Forbes vinh danh: 50 phụ nữ quyền lực châu Á 2014

Nguyễn Thị Nga – Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank)

Forbes nhận định bà Nguyễn Thị Nga là một trong những phụ nữ giàu nhất Việt Nam nhờ đầu tư vào các lĩnh vực đa dạng như ngân hàng, bất động sản, khu nghỉ dưỡng cao cấp, bán lẻ. Năm 2007, bà trở thành Chủ tịch của SeABank, ngân hàng có tổng tài sản lên tới 3,6 tỷ USD.

Bà Nga là người sáng lập Công ty BRG – điều hành 3 sân golf tại Việt Nam trong đó có sân Đảo Vua và sân Đồ Sơn. Bà cũng sở hữu nhiều khách sạn tại Hà Nội, hợp tác với Tập đoàn Hilton, có 30% cổ phần tại Công ty thương mại và bán lẻ Intimex.

Khi còn là một đứa trẻ, tất cả những điều Jorgen Vig Knudstorp muốn là được chạm tay vào một chiếc xe đua hoặc một tàu lửa. Nhưng cha mẹ Knudstorp (sống tại thành phố Jutland, Đan Mạch) lại không muốn điều này cho con trai mình. Thay vào đó, họ lại chọn một món đồ chơi hoàn toàn khác: đồ chơi Lego. Knudstorp, giờ 46 tuổi, có lý do để cảm ơn cha mẹ đã chọn món đồ chơi Lego cho ông. Bởi lẽ, đó là cơ sở để đưa ông đến với hãng sản xuất đồ chơi nổi tiếng Đan Mạch này.

Knudstorp đã giữ vị trí Tổng Giám đốc Lego trong suốt 11 năm qua. Ông là người đầu tiên điều hành công ty có lịch sử 83 năm mà không phải là thành viên của gia đình sở hữu nó. Đặc biệt hơn, Knudstorp chính là người đã dẫn dắt Lego thoát khỏi bờ vực sụp đổ tài chính cách đây 1 thập niên để trở thành nhà sản xuất đồ chơi lớn nhất thế giới về doanh số bán.

Một số ý kiến cho rằng trong quá trình chuyển mình của Lego, Knudstorp đã trở thành một trong những gương mặt kinh doanh hàng đầu thế hệ mình, dù rằng là người ít có tiếng tăm hơn, vì ông điều hành một công ty tư nhân thuộc sở hữu gia đình. “Ở một số khía cạnh, tôi cho rằng ông ấy là một tấm gương về cải tiến tốt hơn cả Steve Jobs (hãng Apple)”, David Robertson, Giáo sư tại Trường Kinh doanh Wharton và là tác giả của cuốn sách Brick By Brick về Lego, nhận xét.

Mọi thứ không có nhiều hứa hẹn khi Knudstorp đặt chân đến Lego vào năm 2001 ở tuổi 32, hoàn toàn “chân ướt chân ráo” sau 3 năm làm việc tại hãng tư vấn McKinsey ở Paris. Nhà sản xuất đồ chơi này đã thua lỗ trong năm trước đó và vào lúc Knudstorp đảm nhận trọng trách lèo lái Lego năm 2004 ở vai trò Tổng Giám đốc, công ty này đã rơi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng.

Một số giải pháp ông thực hiện vào thời điểm đó giống như lời khuyên trong sách vở: cắt giảm việc làm và bán đi tài sản bao gồm cả công viên chủ đề và ngành game máy tính. Knudstorp cũng xác định một nguyên tắc rất rõ ràng: làm sao kiếm ra tiền, có như vậy mới nhanh chóng thoát lỗ.

Knudstorp không hề có ý định vực dậy Lego một mình. Ông đã tìm cách khai thác triệt để những người giỏi tại Lego. Những người này cảm thấy họ bị lãng quên khi Lego không còn đặt niềm tin vào các viên gạch, quay lưng lại với các mẫu thiết kế cổ điển như sở cảnh sát và thay vào đó nhảy vào các món đồ chơi góc cạnh hơn nhưng dễ lắp ráp hơn như một nhân vật tên là Jack Stone – những món đồ chơi mà các nhà thiết kế cũng như những người yêu thích đồ chơi Lego không hề hứng thú. Knudstorp đã làm thay đổi điều đó, mang lại nhuệ khí cho họ.

Và trên hết, ông đã lấy cảm hứng từ một nguồn rất không bình thường. Đó là khoảng thời gian 18 tháng ông làm giáo viên thực tập ở trường mẫu giáo ngay sau khi học xong phổ thông trung học (thời điểm đó, ông đã cân nhắc theo nghề của mẹ là làm giáo viên). “Cha tôi nói đó là nơi tôi học mọi thứ mình cần biết về khả năng lãnh đạo. Nếu bạn có thể lãnh đạo một đám nhóc mẫu giáo thì bạn có thể làm lãnh đạo ở bất cứ đâu”, ông từng nói.

Giáo sư Robertson cho rằng tài năng của Knudstorp chính là nằm ở chỗ khơi dậy được những phẩm chất, khả năng tốt nhất từ đội ngũ nhân viên bằng cách cho họ sự ủng hộ và các nguồn lực phù hợp.

Một ví dụ là vào năm 2004 khi ông bảo vệ ý tưởng của một giám đốc marketing trong Công ty. Vị giám đốc này ủng hộ việc đưa mẫu thiết kế xe cứu hỏa mới của Lego quay về cốt lõi và lấy lại dòng sản phẩm Duplo dành cho trẻ mới biết đi, vốn dĩ trước đó bị người tiền nhiệm bác bỏ. “Tôi nghĩ đó là một nhà lãnh đạo có quyền lực hơn rất nhiều, một người có thể tạo ra nhiều Steve Jobs, chứ không chỉ một”, Giáo sư Robertson nhận xét về Knudstorp.

Sau khi vực dậy Lego, Knudstorp đã định hình cho quá trình tăng trưởng sắp tới của Công ty. Những sản phẩm dựa trên các bộ phim Star Wars (Chiến Tranh Giữa Các Vì Sao) và Harry Potter đều bán rất tốt nhưng Lego lại phải trả phí bản quyền rất tốn kém. Đó là lý do Knudstorp nghĩ đến việc đi tìm tăng trưởng từ bên trong Lego. Kết quả là sự ra đời của dòng sản phẩm lấy cảm hứng từ Nhật là Ninjago cho đến dòng sản phẩm Friends dành cho các bé gái.

Ông cũng nghĩ đến việc tìm kiếm nguồn thu mới. Trong khi các doanh nghiệp khác trong ngành đồ chơi toàn cầu trị giá 84 tỉ USD vẫn còn chật vật trước mối đe dọa từ các trò chơi kỹ thuật số trên điện thoại thông minh và iPad thì Lego đã chạm được đến tầng lớp trung lưu ở Trung Quốc, Ấn Độ và Nam Phi. Những khách hàng này đang mang lại tăng trưởng cho Lego cũng như vị thế vững chắc của Công ty ở châu Âu và Mỹ.

Kết quả kinh doanh thực sự ấn tượng: trong giai đoạn 2007-2014, doanh thu của Lego đã tăng gấp hơn 3 lần và lợi nhuận ròng tăng gấp 7 lần. Kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2015 càng củng cố vị trí số 1 của Lego trên thị trường. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm nay, doanh số bán của Lego tiếp tục tăng mạnh tới 23% đạt 2,14 tỉ USD, so với mức giảm 5% tại đối thủ Mattel (còn 1,91 tỉ USD) và mức tăng chỉ 0,2% (đạt 1,5 tỉ USD) của Hasbro – nhà sản xuất đồ chơi Transformers, Monopoly và My Little Pony. Khoảng cách về lợi nhuận càng rõ rệt hơn. Lợi nhuận hoạt động tại Lego đã tăng tới 27% đạt 700 triệu USD, so với mức lỗ 54 triệu USD tại Mattel và 130 triệu USD tại Hasbro.

Từ bờ vực phá sản, Lego đã tăng trưởng lợi nhuận với tốc độ phi thường, qua mặt cả 2 đối thủ sừng sỏ Hasbro và Mattel Xem

Dẫu vậy, Knudstorp thận trọng đưa ra khuyến cáo mức tăng trưởng này không thể kéo dài mãi khi thách thức ngày càng gia tăng. Một bằng chứng là cuộc đổ bộ của Lego vào thế giới đồ chơi kỹ thuật số không được thuận lợi. Vào năm 2010, Lego đã tung ra một trò chơi trực tuyến được đầu tư rất tốn kém gọi là Lego Universe, nhưng đợt ra quân này đã bị thất bại. Trong khi đó, một trò chơi tương tự tên là Minecraft do một lập trình viên người Thụy Điển phát triển lại thành công vang dội.

Knudstorp cũng khuyến cáo tính tự mãn đang len lỏi vào suy nghĩ của các nhân viên, khi phần lớn trong số 15.000 nhân viên của Lego – nhiều người được tuyển dụng ngay sau khi Lego hồi phục – chỉ biết đến khoảng thời gian tốt đẹp ở Công ty. Nhưng Knudstorp tin rằng Lego sẵn sàng đối phó với những thách thức ấy.

Knudstorp không hề có ý định rời khỏi Lego khi từng nói rằng ông hy vọng công việc ở Lego sẽ là suốt đời. Knudstorp đang có rất nhiều ý tưởng lớn. Phần tiếp theo của bộ phim rất thành công The Lego Movie dự kiến sẽ ra mắt vào năm 2017. Một ngôi nhà Lego khổng lồ được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng Bjarke Ingels sẽ được khánh thành vào năm tới tại quê hương Billund (Đan Mạch) của hãng đồ chơi này. Ngôi nhà được xây dựng giống hệt một mô hình Lego, sẽ thỏa mãn niềm đam mê của các tín đồ trò chơi Lego.

Chưa đầy 1 năm Alibaba Group Holding từ chỗ là con cưng của thị trường chứng khoán đã trở thành “tội đồ” khiến cho cổ đông thua lỗ nặng. Chỉ 2 tháng sau khi Alibaba chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào tháng 9.2014 – đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay khi huy động được 25 tỉ USD – giá cổ phiếu Alibaba đã đạt đỉnh 119,15 USD/cổ phiếu vào ngày 10.11.2014; nhưng cũng kể từ đó, Alibaba đã mất tới hơn 100 tỉ USD vốn hóa thị trường. Hiện tại, giá cổ phiếu Alibaba đã rớt xuống dưới cả mức giá IPO 68 USD/cổ phiếu, chỉ còn 63,91 USD/cổ phiếu (ngày 4/9/2015).

Giờ tập đoàn thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc này đang tìm cách lấy lại những gì đã mất. Ngày 10.8, Alibaba đã mua lại 20% cổ phần trong nhà bán lẻ hàng điện tử Suning Commerce Group với giá 4,6 tỉ USD, thương vụ lớn nhất từ trước đến nay mà Chủ tịch Jack Ma thực hiện. Đây là một phần trong nỗ lực của ông nhằm tiếp cận hàng triệu khách hàng mới ở các vùng nông thôn Trung Quốc và ở thị trường nước ngoài.

Trong số 18,9 triệu người sử dụng interent mới ở Trung Quốc trong nửa đầu năm 2015, hơn 48% đến từ các khu vực nông thôn, theo China Internet Network Information Center. Và mối quan hệ với Suning sẽ giúp Tập đoàn bành trướng sang những khu vực phát triển nhanh này, theo Cynthia Meng, chuyên gia phân tích tại Jefferies Hong Kong Ltd. “Thương vụ giúp cho Alibaba cải thiện đáng kể năng lực về hậu cần và giao hàng, đặc biệt ở những thị trường cấp thấp hơn”, Meng nói.

Cụ thể, thương vụ với Suning giúp kết nạp thêm vào mạng lưới của Alibaba hơn 1.600 cửa hàng thiết bị điện tử tại khoảng 290 thành phố và giúp cho mạng lưới hậu cầu Cainiao của Alibaba tiếp cận được gần như tất cả 2.800 thành phố và quận huyện tại Trung Quốc. “Các mảng nông thôn và nước ngoài cho thấy một cơ hội tăng trưởng rất lớn nhưng sẽ mất thời gian để các lĩnh vực này phát triển được”, Li Yujie, chuyên gia phân tích tại RHB Research Institute, nhận xét.

Thế nhưng, Alibaba không còn nhiều thời gian để chờ chiến lược nói trên phát huy tác dụng. Bởi lẽ, nhà đầu tư đang trở nên mất kiên nhẫn, nhất là từ sau khi Alibaba báo cáo kết quả kinh doanh hằng quý kém lạc quan vào giữa tháng 8 vừa qua. Giá cổ phiếu đã giảm mạnh sau khi doanh số bán đã tăng trưởng với tốc độ chậm nhất trong ít nhất 3 năm qua. Doanh thu đã tăng 28% đạt 20,2 tỉ nhân dân tệ (3,2 tỉ USD) trong 3 tháng kết thúc vào tháng 6.2015, giảm từ mức trung bình 56% trong 12 quý trước đó.

Tốc độ tăng trưởng hằng năm của thị trường thương mại điện tử Trung Quốc đang chậm lại

Tốc độ tăng trưởng chậm lại là do sự bão hòa của thị trường thương mại điện tử tại các thành phố lớn, giàu có hơn của Trung Quốc và chiến lược của Công ty trong việc chuyển sang mảng dịch vụ trên máy tính bảng và điện thoại thông minh, vốn tạo ra doanh thu ít hơn từ quảng cáo so với máy tính để bàn.

Trước những thách thức này, ngoài thương vụ mới đây với Suning, Jack Ma đã đẩy mạnh các lĩnh vực kinh doanh tiềm năng khác. Chẳng hạn, Alibaba đã thành lập một bộ phận điện toán đám mây gọi lại Aliyun, tương tự như bộ phận đám mây rất thành công của Amazon. Alibaba đã đầu tư rất lớn vào Aliyun với mục tiêu nhắm đến các doanh nghiệp Trung Quốc. Công ty cũng dự định sẽ chi thêm 1 tỉ USD nữa để đưa Aliyun ra toàn cầu. Doanh thu từ mảng điện toán đám mây dù vẫn còn khiêm tốn nhưng đã tăng gấp đôi so với cách đây 1 năm.

Doanh thu hằng quý từ mảng dịch vụ di động cũng đã tăng 225% so với cùng kỳ năm ngoái, giờ chiếm phân nửa trong tổng doanh thu thương mại điện tử từ Trung Quốc của tập đoàn này, so với mức chỉ 19% cách đây 1 năm.

Trong khi đó, thông qua nền tảng AliExpress, Alibaba đã trở thành trang web mua sắm hàng đầu ở Nga và Brazil. Nó chiếm tới phân nửa hàng hóa trực tuyến được mua tại Nga, theo Maria Gracheva, CEO của Yandex Money, một công ty xử lý thanh toán cho những giao dịch trực tuyến của Alibaba tại Nga, nhận xét.

Nhà sáng lập Jack Ma chưa hề che giấu tham vọng đưa Alibaba trở thành một tập đoàn công nghệ toàn cầu. Ông cho biết ông muốn có được 50% doanh thu đến từ thị trường bên ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, cho đến nay, hoạt động kinh doanh nước ngoài của Alibaba vẫn chưa có nhiều cải thiện khi chỉ 9% doanh thu đến từ thị trường nước ngoài. Đó là lý do mới đây ông đã đưa Michael Evans, nguyên Phó chủ tịch Goldman Sachs, lên vị trí Chủ tịch thực thi sứ mệnh bành trướng ra quốc tế.

Alibaba cũng tuyên bố các kế hoạch mua lại 4 tỉ USD cổ phiếu quỹ trong 2 năm tới, chủ yếu để bù đắp vào những đợt pha loãng cổ phiếu, một phần do việc thực hiện các chương trình thưởng cổ phiếu cho nhân viên nhằm giữ chân nhân tài. Có thể thấy chi phí lương thưởng đã tăng lên mức kỷ lục 644 triệu USD trong quý gần đây nhất, gần gấp 4 lần cách đây 1 năm.

“Các nhà đầu tư có lẽ không nghĩ đến điều này khi họ lần đầu tiên rót vốn vào Alibaba”, Ray Zhao, chuyên gia phân tích tại Guotai Junan Securities, nhận xét. Jack Ma và đồng sáng lập Joseph Tsai nói họ sẽ dùng tiền của chính mình để mua lại cổ phiếu quỹ.

Alibaba cũng đang vấp phải những khó khăn khác. Hồi tháng 1 năm nay, Công ty bị Chính phủ Trung Quốc chỉ trích về các hoạt động kinh doanh của Tập đoàn. Tháng 5, Alibaba lại bị kiện bởi nhà sản xuất túi xách Gucci liên quan đến những cáo buộc về hàng giả. Đến tháng 6, Alibaba đồng ý bán lại website ở Mỹ có tên 11 Main do doanh số bán ì ạch tại đây. Hiện tại, Alibaba vẫn chưa thoát ra khỏi các vụ kiện tụng tại tòa, vốn sẽ khiến Tập đoàn hao tâm tổn sức cũng như tiền bạc.

Các mối lo ngại về hàng giả trên các nền tảng thương mại điện tử chính của Alibaba như Taobao và Tmall sẽ không dễ gì dịu xuống. Alibaba đã nói rõ điều này trong báo cáo lợi nhuận hồi tháng 8 rằng Tập đoàn “đang cải thiện chất lượng và tính bền vững của các đơn vị kinh doanh đang làm ăn trên các nền tảng thương mại điện tử của mình”.

Hiện tại, niềm tin của nhà đầu tư đang lung lay khi giá cổ phiếu Alibaba đã giảm gần phân nửa so với mức đỉnh cuối năm ngoái. Trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ chậm nhất kể từ năm 1990 và các vụ kiện tụng liên quan đến hàng giả, nhiều nhà đầu tư tỏ ra lo ngại về triển vọng của Alibaba trong thời gian sắp tới. “Tốc độ tăng trưởng chậm lại sẽ tiếp tục là một vấn đề. Các nhà đầu tư không nghĩ rằng Alibaba có thể miễn nhiễm trước đợt suy giảm chung tại Trung Quốc, đặc biệt khi phần lớn doanh thu của Tập đoàn vẫn còn đến từ thị trường trong nước”, Li Muzhi, chuyên gia phân tích tại Arete Research Services, nhận xét.

Jack Ma phải nhanh chóng đưa Tập đoàn thoát ra khỏi mớ bòng bong kiện tụng cũng như sớm cho thấy kết quả từ các chiến lược đã vạch ra. Hiện một số nhà đầu tư lớn đã bán ra cổ phiếu Alibaba sau khi báo cáo lợi nhuận hằng quý kém lạc quan được công bố. Tiger Global Management của Chase Coleman đã sở hữu 557 triệu USD trị giá cổ phiếu Alibaba tính đến cuối tháng 3.2015. Vào ngày 30.6, công ty này đã bán ra và giờ chỉ sở hữu chưa tới 8 triệu USD giá trị cổ phiếu. Công ty quản lý tài sản gia đình của tỉ phú George Soros cũng đã bán ra gần hết số cổ phiếu trị giá 370 triệu USD tại Alibaba trong cùng thời gian trên.

Các chuyên gia phân tích tại Atlantic Equities và Pacific Crest Securities đã hạ bậc cổ phiếu Alibaba xuống mức trung lập. Tuy nhiên, 85% các chuyên gia phân tích do Bloomberg theo dõi lại khuyến mua cổ phiếu Alibaba, dự kiến giá cổ phiếu sẽ tăng 29% trong năm tới, đứng thứ ba trong số 25 công ty lớn nhất thế giới.

Trong tuần qua, tập đoàn xe hơi số một thế giới là Volkswagen (VW) của Đức đã bất ngờ có một cú ngã ngựa không thể kịch tính hơn, khi giá cổ phiếu của họ sụt giảm đến gần 30% chỉ trong vòng vài ngày. Ông Martin Winterkorn, vị Tổng Giám đốc (CEO) đã lập công đưa VW lên ngôi vị dẫn đầu, cũng phải từ chức sau 8 năm trên cương vị lãnh đạo. Cái tên VW từ đỉnh cao vinh quang bỗng chốc được xem là gánh nặng không chỉ của ngành công nghiệp ôtô mà còn của cả nền kinh tế Đức.

Và thật bất ngờ làm sao, khi tất cả mọi kịch tính ấy đều bắt nguồn từ chuyện cái ống xả ôtô.

Cái kim trong bọc

Mọi việc bắt nguồn từ năm 2013, khi một nhóm giáo sư và sinh viên tại Mỹ phát hiện ra lượng khí thải từ các chiếc xe chạy bằng diesel do VW sản xuất cao hơn một cách đáng ngờ so với số liệu chính thức. Tìm hiểu sâu hơn, nhóm này cùng với Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã phát hiện ra một bí mật động trời: động cơ diesel của VW đã được cố tình thiết kế để đánh lừa các phép đo về khí thải.

Một trong những xu hướng quan trọng nhất của ngành ôtô trong thời gian gần đây là việc phát triển các mẫu xe có lượng khí thải thấp và tiết kiệm nhiên liệu, nhằm đáp ứng các quy định ngày càng ngặt nghèo của Mỹ và châu Âu. Trong khi các hãng xe khác chọn lựa chiến lược phát triển dòng xe hybrid (kết hợp động cơ xăng với động cơ điện), thì VW lại quyết định phát triển các dòng xe dùng dầu diesel. Theo số liệu của VW, có tới 23% số xe mà họ bán ra tại Mỹ trong tháng 8 vừa qua là xe chạy bằng diesel.

Tuy động cơ diesel có hiệu suất sử dụng năng lượng tốt hơn nhiều so với động cơ xăng, nhưng nó lại có vấn đề là tạo ra nhiều khí thải có hại hơn. Đây là rào cản cực kỳ nghiêm trọng nếu VW muốn tiến vào Mỹ, vì nước này có ngưỡng khí thải cho phép thấp hơn châu Âu đến 10 lần. Trên thực tế, động cơ diesel của xe VW có lượng khí thải nitơ (NO và NO2) cao gấp 40 lần giới hạn cho phép của Mỹ.

Lẽ ra, VW đã có thể dùng tới một giải pháp thông dụng là lắp hệ thống phun dung dịch urê để giảm bớt lượng khí thải nitơ. Hệ thống này đã được VW dùng cho các loại xe thể thao và xe tải nhẹ của họ. Tuy nhiên, đối với các loại xe cỡ nhỏ hơn thì VW lại muốn giảm bớt trọng lượng và độ phức tạp. Chính vì thế, họ đã chọn con đường tắt là dùng thủ thuật đánh lừa các thiết bị đo.

Thủ thuật mà các kỹ sư của VW đã sử dụng là viết thêm một đoạn mã bí mật vào phần mềm điều khiển hệ thống để nhận biết khi nào xe đang được kiểm tra về lượng khí thải. Khi đó, đoạn mã này sẽ làm giảm bớt công suất thực của động cơ và từ đó giảm đi lượng khí thải để đánh lừa thiết bị đo. Một khi quá trình đo kết thúc, động cơ sẽ hoạt động bình thường trở lại và tiếp tục sản sinh ra lượng khí thải vượt giới hạn quy định.

Theo ước tính, bộ phần mềm này đã được VW cài đặt vào 11 triệu chiếc xe trên toàn cầu. Tuy nhiên, chỉ có một phần trong đó là được kích hoạt đoạn mã trên. Có hơn 480.000 chiếc xe như thế đã được bán ra tại Mỹ. Bà Cynthia Giles, một quan chức cao cấp của EPA, đã gọi đây là hành vi “phạm pháp và đe dọa sức khỏe cộng đồng”.

Sau khi phát hiện này được công bố, giá cổ phiếu của VW đã giảm gần 30%, khiến cho giá trị vốn hóa bị bay hơi hết 30 tỉ euro chỉ trong 2 ngày. Nó còn kéo theo việc giảm giá một loạt cổ phiếu của các hãng xe khác như Renault hay Nissan, vì giới đầu tư lo ngại rằng các tập đoàn này cũng đang nằm trong diện điều tra.

Cú sốc cho nước Đức

Phát hiện trên không chỉ làm chấn động dư luận Mỹ, mà ngay cả chính phủ Đức cũng đã lên án VW. Ông Jochen Flasbarth, một quan chức cao cấp của Bộ Môi trường Đức, đã gọi hành động của VW là “lừa đảo trắng trợn người tiêu dùng”. Bộ trưởng Kinh tế Đức là ông Sigmar Gabriel cảnh báo: “Chúng tôi lo lắng rằng uy tín tuyệt vời của ngành ôtô Đức nói chung và của VW nói riêng sẽ bị tổn hại từ sự cố này”.

Tại Đức, VW đang có 29 nhà máy và 274.000 nhân viên, chiếm gần phân nửa tổng số nhân sự của Tập đoàn. Doanh thu hàng năm của VW tương đương gần 6% GDP của toàn bộ nước Đức. Ngoài ảnh hưởng lớn về mặt kinh tế, VW còn có mối quan hệ khá chặt chẽ với bộ máy chính phủ. Hiện tại, chính quyền bang Hạ Saxony của Đức đang nắm giữ 20% cổ phần tại hãng xe này.

Hiện tại, VW đang đối mặt với nguy cơ bị phạt tới 18 tỉ USD tại Mỹ, cũng như phải bỏ chi phí ra để thu hồi những chiếc xe có sai phạm và ngừng bán tất cả xe chạy bằng diesel.

Đó là chưa kể tới một loạt vụ kiện sắp tới sẽ làm rúng động toàn tập đoàn. Một số công tố viên của Đức cho biết họ đang tìm hiểu xem liệu có cơ sở pháp lý nào để khởi tố hình sự một số nhân sự của VW hay không. Vào năm ngoái, một lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Đức là ông Jurgen Fitschen, đồng CEO của Deutsche Bank, đã bị khởi tố hình sự về hành vi gian lận. Tại Mỹ, một nhóm gần 30 công tố viên cũng đã khởi động một cuộc điều tra trên hàng loạt tiểu bang về hoạt động marketing của VW.

Chính vì vậy, vụ bê bối này sẽ không chỉ ảnh hưởng tới VW mà còn có thể gây tác động lớn đến nền kinh tế Đức. Ông Carsten Brzeski, chuyên gia kinh tế trưởng của ING, nhận định: “Rủi ro từ vụ scandal này gây ra cho nền kinh tế Đức còn lớn hơn cả cuộc khủng hoảng nợ công của Hy Lạp”.

Ngoài ra, vụ bê bối còn đặt ra dấu hỏi lớn về tương lai của động cơ diesel. Trong thời gian qua, VW đã được xem là lá cờ tiên phong trong việc phát triển các động cơ diesel thế hệ mới, vừa sạch lại vừa có công suất cao. Nhưng vụ bê bối đã làm đảo lộn mọi thứ. Ông Matthias Wissmann, Chủ tịch Hiệp hội Ôtô Đức, đã phải lên tiếng bảo vệ công nghệ này: “Việc sử dụng diesel là một nhân tố quan trọng trong việc cắt giảm lượng khí thải CO₂ toàn cầu. Vì vậy, chúng ta cần phải phân biệt rạch ròi ở đây. Tôi cầu xin mọi người đừng nghi ngờ cả ngành công nghiệp ôtô Đức”.

Sụp đổ một tượng đài

Ông Louis Schweitzer, cựu Chủ tịch của tập đoàn xe hơi Pháp Renault bình luận: “Đây là một vụ lừa đảo khổng lồ chưa hề có tiền lệ trong lịch sử ngành ôtô… Đang có một sự băng hoại nhất định về mặt đạo đức trong nội bộ VW”.

Đứng trước cuộc khủng hoảng và luồng dư luận, CEO Martin Winterkorn đã phải từ chức vào hôm 23/9, một cú ngã ngựa đầy bất ngờ sau khi đã đưa VW lên tới đỉnh cao vinh quang. Ông Jeffrey A. Thinnes, một cựu lãnh đạo của Daimler-Benz và hiện đang làm tư vấn pháp lý cho nhiều công ty châu Âu, nhận định: “Với một chuyện tầm cỡ như thế này, đúng ra CEO Winterkorn phải biết và nếu như ông ấy không biết thật thì cũng là có chủ ý”.

Chuyên gia phân tích Karl Brauer của Kelley Blue Book nói thêm: “Dù là trường hợp nào đi nữa thì sự cố này cũng là một bằng chứng xấu về năng lực lãnh đạo của Winterkorn và việc ra đi của ông ấy là cần thiết”.

Dù sao thì cũng đã có một tín hiệu tốt là sau khi ông Winterkorn từ chức thì giá cổ phiếu VW đã lên lại được hơn 5%. VW cho biết họ đã thành lập một tổ điều tra nội bộ có cộng tác với một cố vấn ở bên ngoài để xem xét kỹ lưỡng vụ bê bối này. Sau đó, ông Matthias Mueller, CEO của công ty con Porsche, đã được đưa lên làm CEO mới của VW để thay cho ông Winterkorn.

Tuy nhiên, việc thay đổi CEO cũng chưa thể đặt dấu chấm hết cho những xáo trộn trong nội bộ VW. Từ trước vụ bê bối này, nội bộ Tập đoàn cũng đã trải qua khá nhiều sóng gió từ cuộc tranh đấu quyền lực giữa Winterkorn và cựu Chủ tịch ban kiểm soát Ferdinand Piech, người vừa từ nhiệm hồi tháng 4 năm nay. Ngoài việc Winterkorn ra đi kỳ này, VW cũng đã cho sa thải các trưởng bộ phận nghiên cứu tại Audi và Porsche, cũng như lãnh đạo bộ phận tại Mỹ.

Giờ đây, lại có thêm một tập đoàn xe hơi của Đức là BMW vừa bị tố cáo là có một mẫu xe vượt 11 lần giới hạn khí thải cho phép. Phải chăng đã đến lúc ngành ôtô thế giới nhận ra rằng, cái giá của sự trung thực không bao giờ là quá đắt?

Tomoko Tashiro, một nhà nghiên cứu tại phòng lab của Fujifilm Holdings ở Kanagawa (Nhật), quay trở lại Công ty làm việc sau thời gian nghỉ sanh vào năm 2005 để rồi biết rằng cô đã được phân công một nhiệm vụ khác. Thay vì tiếp tục công việc phát triển các phân tử nhằm ngăn không cho các tấm ảnh in ra bị phai màu thì cô được giao nhiệm vụ phải áp dụng cùng công nghệ này vào da người. “Ban đầu tôi rất lúng túng. Nhưng nhanh chóng sau đó tôi thấy được công việc của chúng tôi đã góp phần đáng kể vào việc gia tăng giá trị cho Công ty”, cô nói.

Chỉ trong vòng 2 năm, Tashiro đã giúp phát triển một dòng sản phẩm được gọi là Astalift, sử dụng cùng kỹ thuật cô đã phát triển khi nghiên cứu các ứng dụng cho ngành phim ảnh (thành phần chính của phim là gelatin, một chất dẫn xuất của collagen trong khi da người có tới 70% collagen). Hiện doanh số bán của nhãn hàng chăm sóc da đã vượt 10 tỉ yen Nhật (tương đương 80,7 triệu USD) hằng năm.

Astalift là một ví dụ cho thấy cách mà Chủ tịch Fujifilm, ông Shigetaka Komori, đã thay đổi định hướng phát triển của Công ty từ mảng phim ảnh truyền thống sang các thị trường công nghệ và khoa học mới, trong đó có thuốc điều trị Ebola, sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa và nghiên cứu tế bào gốc.

Chủ tịch Shigetaka Komori đã dẫn dắt thành công cuộc cải tổ tại Fujifilm

Trong 10 năm qua, Komori đã đưa Fujifilm bước vào các lĩnh vực mới khi nhu cầu đối với các cuộn phim của Công ty giảm mạnh. Đối thủ trực tiếp Eastman Kodak cũng đối mặt với những thách thức tương tự. Nhưng vì không kịp thích ứng với những thay đổi trên thị trường, công ty này đã phá sản. Trái lại, Fujifilm đã thành công trong công cuộc lột xác doanh nghiệp khi báo cáo mức lợi nhuận kỷ lục 119 tỉ yen trong năm tài chính 2015 kết thúc vào ngày 31.3 năm nay.

Komori đang đưa Fujifilm tiến xa hơn khi bước vào những lĩnh vực xa lạ với kế hoạch bỏ ra hơn 400 tỉ yen vào các thương vụ thâu tóm đến năm 2017, mở rộng thêm các dòng sản phẩm và đẩy mạnh hơn nữa cuộc tiến quân vào mảng chăm sóc sức khỏe. “Tôi không nói rằng chúng tôi đã chiến thắng. Không công ty nào dám tuyên bố điều đó vì mọi thứ đang thay đổi rất nhanh. Chúng tôi cứ tiếp tục tiến lên phía trước mà thôi”, ông nói.

Komori muốn tăng hơn gấp đôi doanh thu mảng chăm sóc sức khỏe của Fujifilm lên mức 1.000 tỉ yen vào năm 2018, tăng từ mức 394 tỉ yen trong năm tài chính 2015, tương đương 16% tổng doanh thu. Ông kỳ vọng một phần của mức tăng trưởng ấy sẽ nhờ vào y học tái tạo, tức là tái tạo các mô hoặc cơ quan bị thương tổn. Hồi tháng 3, Fujifilm đã đồng ý trả 307 triệu USD mua lại Cellular Dynamics International, một nhà sản xuất tế bào gốc đa năng iPS, loại tế bào gốc có khả năng biến đổi thành nhiều tổ chức tế bào, có thể thay thế các cơ quan bị tổn thương trong cơ thể người.

Một bộ phận khác của Fujifilm là Japan Tissue Engineering đã đưa ra thị trường những sản phẩm da và sụn được tái tạo để điều trị cho những nạn nhân bị phỏng và các bệnh nhân khác. Komori đang đặt cược rằng các bộ phận này một ngày nào đó sẽ tạo ra được những tế bào giúp tái tạo những cơ quan trong cơ thể người như gan hoặc tuyến tụy.

“Dù chúng tôi làm trong ngành phim từ lâu nhưng thực tế chúng tôi là một công ty chuyên xử lý các tế bào. Chúng tôi đang tìm kiếm những yếu tố làm thay đổi cuộc chơi, những lĩnh vực mà Fujifilm có thể giành phần thắng”, ông Yuzo Tada, nhà hóa học mà Komori đã tin tưởng giao cho nhiệm vụ dẫn dắt công cuộc tiến quân của Fujifilm vào lĩnh vực dược phẩm và mỹ phẩm, cho biết.

Cuộc đại phẫu của Komori đã diễn ra cách đây 1 thập niên khi sự trỗi dậy của camera kỹ thuật số và điện thoại thông minh đã bắt đầu làm doanh số bán phim ảnh sa sút. Chứng kiến thời thế thay đổi, Komori đã thúc giục các kỹ sư và nhà điều hành phải có một cái nhìn rõ hơn về việc làm thế nào Công ty đảm bảo được tính chính xác khi sản xuất phim chụp hình; ông cho rằng cùng công nghệ sản xuất đó có thể được sử dụng trên các sản phẩm khác mà cũng yêu cầu phải xử lý chính xác các phân tử.

Fujifilm đã áp dụng cùng công nghệ và chuyên môn này vào trong các lĩnh vực mới như dược phẩm. Năm 2008, Fujifilm đã thâu tóm hãng dược Toyama Chemical, nhà sản xuất thuốc kháng virus được sử dụng ở một số bệnh nhân Ebola tại Tây Phi năm ngoái. Mặc dù cho đến nay, máy in và máy photocopy (được gọi chung là nhóm Giải pháp tài liệu) đã trở thành nguồn thu lớn nhất của Fujifilm, nhưng theo Komori, công nghệ sinh học và dược phẩm mới là những mảng có tiềm năng tăng trưởng cao trong tương lai.

Các nhà đầu tư rất hoan nghênh cuộc lột xác này, đẩy giá cổ phiếu tăng tới 66% trong năm vừa qua. “Tôi đánh giá cao nỗ lực của họ trong việc đa dạng hóa nguồn thu bằng việc nhảy vào các lĩnh vực như y học tái tạo và mỹ phẩm. Để chuẩn bị cho một giai đoạn tăng trưởng khác, họ cần phải thực hiện các cuộc thâu tóm ráo riết hơn và nhảy vào các liên minh chiến lược”, Minoru Matsuno, Chủ tịch Value Search Asset Management, nhà cố vấn đầu tư ở Tokyo, nhận xét.

Tuy nhiên, các nhà điều hành Fujifilm cho rằng sự khích lệ, động viên của Komori đối với các nhân viên để họ nghĩ ra những ứng dụng mới cho công việc chuyên môn hiện tại cũng sẽ là một nhân tố quan trọng không kém cho tương lai của Công ty. Tại Tilburg (Hà Lan), Akira Kase, người đứng đầu mảng các sáng kiến sinh dược của Fujifilm, nhớ lại những buổi họp mà ông cùng vắt óc suy nghĩ với các đồng nghiệp ở Hà Lan cách đây 10 năm. Một trong những ý tưởng của họ là phát triển một bộ lọc được sử dụng trong suốt quá trình lọc khí tự nhiên và sản phẩm này sẽ sớm có mặt trên thị trường.

“Điều bạn đang chứng kiến bây giờ chỉ là một phần nổi của tảng băng. Chúng tôi đã có hàng chục năm nghiên cứu công nghệ, tích lũy bí quyết kinh doanh. Và giờ thì chúng tôi đã mở ra những khả năng mới, dự kiến còn nhiều điều mới mẻ nữa sẽ đến”, ông Toda, nhà hóa học tại Fujifilm, nhận xét.

Richard cho biết, sự nghiệp kinh doanh của ông bắt đầu bằng… sự khó chịu.

Nắm bắt cơ hội từ những điều chưa tốt

Nói về lý do và động lực khởi nghiệp, Richard kể: “Lúc trước, tôi đã từng rất khó chịu vì không có cách nào đến được một hòn đảo nhỏ mà tôi rất thích nên mới quyết tâm mở ra một hãng hàng không để thực hiện việc này và cũng để giúp mình loại bỏ sự khó chịu đó”.

“Việc có một người nào đó làm điều gì chưa tốt chính là cơ hội để các bạn làm tốt hơn” là lời khuyên Richard Branson dành cho các doanh nhân cũng như những nhà khởi nghiệp Việt Nam. Bởi vì theo Branson, những việc mà ông và các cộng sự của mình đang làm không chỉ đơn thuần phục vụ cho mục đích kiếm nhiều tiền mà là để làm tốt hơn những gì người khác đã làm.

Quan điểm của Richard Branson là, để thành công trong kinh doanh, doanh nhân, nhà khởi nghiệp cần phải tìm ra cách tiếp cận mới chứ đừng đi theo lối mòn.

Ông chia sẻ câu chuyện của mình trong những ngày đầu bước chân vào lĩnh vực kinh doanh hàng không: “Khi bắt tay vào việc mua chiếc máy bay đầu tiên, tất nhiên là sẽ có rất nhiều thứ để làm, và tôi cũng cảm nhận được nhiều rủi ro, đặc biệt là với một người chưa biết gì về lĩnh vực hàng không. Tuy nhiên, tôi vẫn tự tin vào bản thân mình và tự cam kết rằng, sau một năm phải có khả năng phát triển thêm những chiếc máy bay khác. Và cuối cùng, như mọi người thấy, hiện giờ chúng tôi đã có hàng trăm chiếc máy bay”.

Tỷ phú Richard Branson trong buổi giao lưu tại TP.HCM hôm 12/9. Ảnh: Hà Mai/Vnexpress

Thành công gắn liền với sự chia sẻ

Virgin được biết đến như một nơi luôn tạo ra môi trường làm việc tốt và cơ hội phát triển nghề nghiệp cho tất cả nhân viên, từ những người có nhiều năm kinh nghiệm cho đến những người mới bước vào công ty.

Richard Branson tự hào: “Tôi có một niềm tin to lớn rằng nếu bạn chăm sóc cho nhân viên của bạn thì nhân viên của bạn sẽ dành hết tâm sức để chăm sóc khách hàng của công ty. Đó là một trong những lý do mà có nhiều nhân viên đã ở lại làm việc cho Virgin trong rất nhiều năm”.

Đánh giá cao sự đóng góp của doanh nhân đối với các hoạt động cộng đồng, tỷ phú Richard Branson cũng chia sẻ quan điểm: “Dù là một y tá hay tài xế xe buýt, chúng ta đều có thể thành công, và những người thành công nhất là người biết chia sẻ với người khác. Tôi thấy rằng Việt Nam đã đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng về kinh tế nhưng cũng gặp phải nhiều vấn đề về xã hội, môi trường, và nhiệm vụ của các doanh nhân chân chính là đóng góp sức mình để giải quyết những vấn đề của cộng đồng”.