Số liệu trong báo cáo về ngành cơ khí của Bộ Công thương cho thấy một điều đáng buồn. Đó là nhập khẩu ngành cơ khí Việt Nam trong gần 10 năm qua tăng mạnh.

Cụ thể, năm 2006 giá trị nhập khẩu của ngành cơ khí Việt Nam là 8,7 tỷ USD thì tới năm 2012, giá trị nhập khẩu cơ khí đã là 22,4 tỷ USD. Năm 2013, giá trị nhập khẩu ngành cơ khí ước đạt 24,8 tỷ USD. Đến năm 2014, giá trị nhập khẩu ngành cơ khí năm là 26,53 tỷ USD, con số này tăng gấp 3 lần so với 8,7 tỷ USD năm 2006.

Nhập khẩu lớn như vậy dẫn tới tình trạng nhập siêu. Năm 2013 và 2014 nhập siêu ở mức khoảng 14 tỷ USD. Nhập siêu đặc biệt lớn ở mảng phụ tùng cơ khí.

Bên cạnh đó, nhìn vào chỉ tiêu chính về sản xuất, kinh doanh của ngành cơ khí trong giai đoạn 2003-2013 có thể thấy, tuy giá trị sản xuất năm sau cao hơn năm trước nhưng khả năng đáp ứng nhu cầu trong nước của ngành cơ khí năm 2012 mới đạt 32,58% (thấp hơn mục tiêu của chiến lược là đáp ứng 40-50% nhu cầu trong nước vào năm 2010).

Điều này cho thấy rằng tình tình thực hiện Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam (2001-2010) còn nhiều bất cập. Phần lớn các lĩnh vực chưa đạt chỉ tiêu đề ra, trong đó đặc biệt là công nghiệp hỗ trợ ngành cơ khí và phát triển sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm.

Vậy đâu là nguyên nhân khiến ngành cơ khí Việt Nam thất thế trên sân nhà?

Doanh nghiệp cho rằng vấn đề ở chính sách.

Ông Nguyễn Tăng Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn công nghiệp Quang Trung cho hay, chính sách hỗ trợ ngành cơ khí dù có nhiều nhưng không định lượng được sẽ đầu tư bao nhiêu tiền, ai là người theo dõi, sơ kết, đánh giá… Chẳng hạn như chính sách vay vốn, dù Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ cho doanh nghiệp khi có dự án tốt được vay vốn ưu đãi nhưng khâu tiếp cận lại rất khó khăn vì phải đáp ứng rất nhiều hồ sơ, thủ tục.

Đối với ngành cơ khí, để chế tạo một sản phẩm hàng hóa phải qua 7 bước bao gồm thiết kế, chế tạo khuôn mẫu, tạo phôi, gia công cắt gọt, lắp ráp, thử nghiệm, xuất xưởng… Hiện nay chúng ta nặng về khâu lắp ráp, các khâu còn lại chúng ta không quan tâm đầu tư.

Theo đó, ông Cường đề xuất, để phát triển ngành cơ khí, trong điều kiện nguồn lực có hạn thì nên đầu tư có trọng điểm như đầu tư vào khâu thiết kế. “Đây là khâu quan trọng mà các ngành khác đều cần, ví dụ như giao thông, xây dựng, chế tạo máy…”, ông Cường nói.

Trong khi đó, theo ông Trần Văn Quang, Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh, nguyên nhân khiến khác doanh nghiệp nội địa gặp khó là tình trạng nhập khẩu cơ khí tự do.  Mặc dù các sản phẩm trong nước đã sản xuất được và đăng ký với Bộ Công Thương đã trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp nội địa.

Vị này khẳng định: “Đối với doanh nghiệp, quan trọng là thị trường vì dù có cơ chế như thế nào nếu không có thị trường, đầu tư cũng phá sản và không dám đầu tư”.

Nguồn nhân lực còn kém cả về chất và lượng cũng dẫn đến ngành cơ khí đã khó lại càng khó khăn hơn, ông Ngô Quang Quý – Phó Tổng Giám đốc Công ty lắp máy Việt Nam (Lilama) nhận định.

Chính phủ trả lời thế nào?

Thứ trưởng Bộ Công thương Cao Quốc Hưng ​kết luận, do đặc thù doanh nghiệp ngành cơ khí chủ yếu vừa và nhỏ nên không chỉ thiếu vốn mà thiếu cả con người. Từ bài học ngành công nghiệp ô tô, để phát triển ngành công nghiệp cơ khí, Thứ trưởng Hưng cho rằng, cần phải có một chính sách hỗ trợ chung cho các ngành công nghiệp phụ trợ khác.

“Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, trước mắt nhà nước c​ó thể ​đẩy mạnh những chính sách chung như tạo dung lượng thị trường để doanh nghiệp yên tâm sản xuất, kinh doanh, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm”, Thứ trưởng Cao Quốc Hưng nhấn mạnh.

“Tút” lại vóc dáng ngọc ngà

Sau hơn 9 tháng mang nặng, đẻ đau, các sản phụ phải trải qua những biến đổi lớn về mặt hình thể. Quá trình sinh nở khiến người phụ nữ khó giữ được vóc dáng thanh xuân, vòng eo của mình.

Các dịch vụ chăm sóc, spa, mát xa sau khi sinh sở dĩ nở rộ là bởi đã đánh trúng vào tâm lý muốn cải thiện mau chóng hình thể, vóc dáng của các bà mẹ.

Chị Thúy Vân (Thanh Xuân, Hà Nội) trong lần sinh thứ hai được một người bạn giới thiệu tới trung tâm chăm sóc sau sinh. Với gói liệu trình 15 buổi chăm sóc da mặt, da bụng, chị Vân đã bỏ ra 5,5 triệu đồng cho một nhân viên chăm sóc. Thời lượng mỗi buổi mát xa là 80 phút.

“Sau khi sinh, da bụng mình rất kém, xuất hiện nhiều vết rạn. Cũng lo lắng vì sợ không lấy lại được vóc dáng ngày trước. Nhưng sau khi trải qua 15 ngày chăm sóc, mát xa, xoa bóp, mình đã cảm thấy tự tin hơn”.

Cùng chia sẻ với chị Vân, chị Hồng Minh (Cầu Giấy, Hà Nội) cũng tìm đến dịch vụ chăm sóc sau sinh với gói VIP bao gồm các dịch vụ: giảm vòng eo, dưỡng da mặt, làm trắng toàn thân.

Giá của dịch vụ này là 9 triệu đồng cho 15 buổi thực hành. Thời gian mỗi buổi là 105 phút. Nhân viên chăm sóc sẽ tới và thực hiện mọi công đoạn tại nhà khách hàng.

Nhu cầu ngày càng lớn của các chị em khiến hoạt động của những trung tâm chăm sóc sau sinh diễn ra hết sức tấp nập. Rất nhiều cái tên đã đứng vào hàng có “số má” trong nghề như: BB Care, Jamu, Việt Care, Care With Love, Green Field…

Mức giá dịch vụ tùy thuộc vào các “gói” chăm sóc nhưng chủ yếu dao động ở mức 4,5 – 7 triệu đồng. Các gói VIP dành cho khách hàng có nhu cầu cao hơn thường rơi vào khoảng 9 – 12 triệu đồng.

Cơ hội kinh doanh

Chị Vũ Hằng, từng có kinh nghiệm 4 năm làm việc ở trung tâm chăm sóc sau sinh Jamu cho biết những dịch vụ làm đẹp tại nhà cho mẹ và bé sau sinh đang mang lại những món lợi lớn.

Người được lợi nhất chính là các trung tâm chăm sóc. Với hàng chục dịch vụ làm đẹp đa dạng, họ dễ dàng thuyết phục được các bà mẹ trẻ tham gia sử dụng.

Chị Minh Trang (Ba Đình, Hà Nội), trong lần sinh cháu trai đầu thậm chí đã đặt trước dịch vụ chăm sóc từ khi mang thai tháng thứ 7 vì sợ quá tải. Chị Trang chọn mức chăm sóc 4,5 triệu đồng cho 15 buổi, tức gói thông thường nhất.

Chị được nhân viên dùng rượu gừng, muối hột, ngải cứu, nghệ và thuốc đông y chườm, mát xa, xoa bóp bụng để giảm vết rạn và thắt vòng eo. Ngoài ra, chị cũng được xông hơi, mát xa da mặt, bấm huyệt.

Sau đó, thậm chí chị Trang còn sử dụng hẳn một gói chăm sóc sơ sinh cho con trai mình bao gồm các dịch vụ: tắm, tiêm chủng tại nhà thậm chí mát xa, vệ sinh rốn, mắt, mũi, thay tã… Giá mỗi buổi tắm cho bé dao động từ khoảng 70 – 150 nghìn đồng.

Hiện tại, không chỉ có các trung tâm chuyên nghiệp, rất nhiều người cũng tự mình đứng ra cung cấp dịch vụ cá nhân, đặt chân vào thị trường dịch vụ chăm sóc mẹ và bé sau sinh.

Chị Nguyễn Thị Hằng (Hà Đông, Hà Nội), là y tá của một bệnh viện nhưng mới đây đã bắt đầu nhận chăm sóc mẹ và bé như một nghề tay trái của mình. Sau khi sản phụ xuất viện, chị Hằng thường được mời về chăm sóc bé trong tháng đầu tiên (tắm, theo dõi sức khỏe, thay tã lót).

Ngoài ra, chị cũng tư vấn thực phẩm, dinh dưỡng cho sản phụ sau sinh. Với kinh nghiệm ngành y của mình, chị cũng có thể giải quyết các trường hợp rắc rối hơn khác như: tắc sữa, cương sữa… Bắt mối với nhiều khách quen, luân phiên chạy việc, mỗi tháng, chị Hằng cũng thu nhập thêm được 9 – 10 triệu đồng.

Sức khỏe sinh sản đang ngày càng được bản thân sản phụ và gia đình họ chú trọng hơn. Dịch vụ chăm sóc mẹ và bé sau sinh vừa đáp ứng nhu cầu ngày một cao của khách hàng, đồng thời cũng mở ra một hướng làm ăn, kinh doanh đầy hứa hẹn cho các cá nhân hoặc doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế.

Bước ra từ thế giới ảo

Gặp Phan Kim Hoàng khi anh vừa hoàn tất đơn đặt hàng ở tận Cần Thơ, ông chủ nhỏ không giấu được tự hào khi khoe hình ảnh sản phẩm: “Tất cả đều hoàn hảo, chỉ lệch vị trí của 1 miếng sôcôla trang trí trên bánh”. Đây là đơn hàng mà đích thân người điều hành Woa Cake giao tận tay cho khách.

Hoàng kể, ban đầu, anh cũng đặt một hãng xe giao nhận nhưng ngay khi đưa bánh đến nhà xe, thấy họ xem thùng bánh của mình không khác gì những kiện hàng khác nên lập tức tính cách khác.

Một mình chở bánh bằng xe máy, biết là cực và phí giao hàng chẳng bù nổi tiền xăng và công sức bỏ ra nhưng Hoàng vẫn muốn trải nghiệm nhiệm vụ này. “Tôi muốn sản phẩm của mình đi xa hết mức có thể”, Hoàng nói.

Tốt nghiệp đại học chuyên ngành quản trị kinh doanh, từ khi còn là sinh viên, Hoàng đã tập tành buôn bán với một cửa hiệu giày trực tuyến. Cách đây 5 năm, thương mại điện tử chỉ vừa khởi phát nhưng Hoàng cũng đã gặt hái được nhiều thành công về mặt doanh số.

Biết đây sẽ là xu hướng mua sắm của giới trẻ nên khi đã lập gia đình với người yêu thích làm bánh hơn dành 8 giờ mỗi ngày ở công sở, Hoàng đã động viên vợ bán bánh trực tuyến, còn mình thì… đầu quân về một đơn vị chứng nhận sản phẩm, ổn định thu nhập đúng với mong ước của ba mẹ.

Tuy chỉ bán qua mạng xã hội, không quảng cáo, nhưng khách hàng vẫn dành cho bánh kem của vợ chồng Hoàng nhiều tình cảm. “Lợi thế của chúng tôi là mang đến sự tiện lợi cho khách hàng. Chẳng hạn như những nhân viên công sở, khi muốn mua bánh kem mừng sinh nhật đồng nghiệp thì phải cử một người đến các cửa hàng chọn bánh.

Với phương thức đặt hàng trực tuyến, giao hàng tận nơi, chúng tôi sẽ giải quyết được khó khăn đó cho khách hàng”, Hoàng phân tích. Tuy cũng có đôi lần khách đặt hàng xong rồi “biến mất”, không có người nhận, thiệt hại cả phí vận chuyển lẫn sản xuất nhưng Hoàng vẫn chấp nhận cuộc chơi theo cách của mình.

Bên cạnh phương thức linh hoạt và vị bánh khá ngon, do sản xuất tại nhà, theo đúng số lượng đơn đặt hàng nên Hoàng không mất chi phí mặt bằng và hao hụt…, vậy nên giá thành sản phẩm cũng tương đối cạnh tranh.

Trần Đình Bảo Trâm, một cử nhân chuyên ngành quản trị kinh doanh, vợ Hoàng, ngoài yêu thích làm bánh còn rất đam mê sáng tạo, ứng dụng những công nghệ làm bánh mới nên thường xuyên cập nhật danh mục cho tiệm bánh trực tuyến của hai vợ chồng.

Nhờ vậy mà hình thức những chiếc bánh kem của tiệm luôn khác biệt so với những tiệm bánh truyền thống. Biết được “gu” của khách trẻ là những chiếc bánh kem “không đụng hàng”, Hoàng và Trâm định hình cho thương hiệu Woa Cake của mình là bánh kem tạo hình, nghĩa là thiết kế bánh theo đúng yêu cầu của khách hàng và có thể gây ngạc nhiên cho người nhận.

Ước mơ gây dựng chuỗi

Tính sơ bộ, vào giai đoạn thấp điểm, trung bình mỗi tháng, Woa Cake nhận được tầm 300 đơn hàng, quy ra mỗi ngày ít nhất có 10 chiếc bánh kem được bán ra. Doanh thu đủ để vợ chồng Hoàng nuôi 4 thợ phụ và đội ngũ giao hàng, cộng thêm thu nhập từ vị trí Phó phòng Chăm sóc khách hàng Công ty Vina CHG của Hoàng, ắt hẳn cả hai sẽ có dư.

Vậy mà Hoàng vẫn đưa ra quyết định khiến cả hai bên gia đình nội, ngoại đều phản ứng gay gắt: Nghỉ việc, đầu tư tiệm sản xuất bánh, đưa Woa Cake từ chỉ bán hàng trực tuyến thành cửa hàng truyền thống. “Ngày trước, tôi cứ nghĩ bánh kem là mặt hàng sẽ dần thoái trào, nhưng bước vào kinh doanh mới thấy, đây là sản phẩm luôn có nhu cầu đều đặn trên thị trường”, Hoàng nhận định.

Theo Hoàng, hiện thị trường nằm gần như toàn bộ trong tay những thương hiệu lớn nhưng hạn chế của những đơn vị này cũng khá nhiều, từ thiết kế sản phẩm đến phương thức kinh doanh… Đó chính là lý do vẫn có đất cho những người mới tham gia thị trường.

Hoàng chia sẻ: “Khi chỉ kinh doanh trực tuyến, có những đơn hàng lớn từ phía các doanh nghiệp nhưng chúng tôi từ chối vì sợ không đáp ứng được”. Muốn hoạt động của Woa Cake chuyên nghiệp hơn, lâu dài hơn, Hoàng quyết tâm đầu tư cả sức người lẫn sức của bởi anh tin, chiến lược tập trung vào phân khúc khách hàng doanh nghiệp mình lựa chọn hiện nay vẫn còn rất ít đơn vị cùng ngành quan tâm.

Phải thuê mặt bằng, nhà xưởng… khiến chi phí đầu vào của Woa Cake tăng cao, cách thích ứng của Hoàng là giảm lợi nhuận chứ không tăng giá bán. “Với khách hàng truyền thống, chúng tôi vẫn là “lính mới”, phải nuôi dưỡng thị trường”, Hoàng chia sẻ.

Định hướng của Hoàng là 5 năm nữa, Woa Cake sẽ phát triển thành chuỗi trên địa bàn TP.HCM, ít nhất mỗi năm phải đầu tư được một cửa hàng. Với lượng khách hàng ngày một tăng như hiện nay, Hoàng tự tin sẽ chạm đến cái đích mình đặt ra.

Để làm được điều này, hai vợ chồng một mặt tập trung phát triển khách hàng, một mặt triển khai chiến lược đào tạo để có nguồn nhân lực ổn định. “Nhiều lần thấy ba mẹ thở dài, thấy vợ lo lắng vì đã dồn hết vốn liếng vào nhà xưởng, tôi chỉ biết quyết tâm và làm việc chăm chỉ để không phụ lòng họ. Người khởi nghiệp nhiều khi cũng cô đơn lắm”, Hoàng bảo vậy.

Gần cuối năm là thời điểm thị trường hoa quả, cây cảnh sôi động nhất. Nhiều loại hoa quả, cây cảnh “độc” lạ được tung ra thị trường để đáp ứng nhu cầu mua bán của người dân. Đánh vào tâm lý tin tưởng đồ phong thủy, không ít người bán nghĩ ra những tên thật kêu cho quà biếu, đồ chưng Tết.

Tên sản phẩm càng “hay”, giá càng “khủng” và được săn tìm ráo riết. Các loại quả như lê hình em bé, dưa hấu thỏi vàng, bưởi hình tay Phật, đào tiên hồ lô… có giá ngất ngưởng, từ 100.000 đồng cho đến cả triệu đồng vẫn được tiêu thụ mạnh vào năm ngoái.

Năm nay chưa đến thời điểm trong chợ, ngoài ngõ tấp nập hàng chưng Tết, nhưng hạt giống cây lạ đã hút khách từ một tháng nay. Điển hình là hạt giống của cây chuối tài lộc.

Chuối tài lộc thực chất là một loại chuối cảnh, thuộc họ chuối hoa lan Lowiaceae. Họ này chỉ có một chi duy nhất là Orchidantha, được khoa học mô tả đầu tiên vào năm 1947. Loài chuối sen vàng này có nguồn gốc từ Trung Quốc và các nước ở khu vực Tây Nam châu Á.

Loài chuối sen vàng này có nguồn gốc từ Trung Quốc và các nước ở khu vực Tây Nam châu Á.

Cây chuối tài lộc cao xấp xỉ 1,5 m sau khi cây trưởng thành. Cây có thể trưng bày khá lâu, vì thời gian hoa nở kéo dài 6 – 7 tháng, hoa có hạt có thể ươm gieo tiếp.

Trong khi người tiêu dùng còn đang lạ lẫm với loại cây này thì các chủ vườn đã tất bật tìm mua giống cây chuối tài lộc. Theo anh Chiến, chủ cửa hàng hạt giống, thời điểm này bắt đầu rộ lên mua hạt giống chuối tài lộc.

“Thực ra loại chuối này đã xuất hiện từ lâu, nhưng người dân chưa biết tới. Loại cây này có thể sẽ được yêu thích vào tết năm nay, vì cây có thể đặt ở đại sảnh hay góc phòng khách trang trí. Hoa có màu vàng kim. Hoa bền tới 5-6 tháng nên chắc chắn sẽ cạnh tranh được với các loại cây cảnh khác”, anh Chiến nhận định.

Hiện nay trên thị trường, số lượng chuối tài lộc chưa được bán sẵn nhiều, chủ yếu người mua đang tìm hạt giống. Theo anh Chiến, với tiềm năng của sản phẩm, nhiều người đang săn hạt giống chuối tài lộc để gieo trồng, cận Tết Nguyên đán thì tung hàng. Giá của mỗi hạt giống không hề rẻ nhưng đa số những người liên hệ với anh Chiến đều nhập hạt giống với số lượng lớn để kinh doanh.

Mỗi ngày cửa hàng bán lẻ được khoảng hơn trăm túi hạt giống các loại, riêng hạt này đã chiếm quá nửa, dù giá 200.000 đồng một hạt. Thông thường khách của cửa hàng chỉ mua hạt giống về trồng cây cảnh trong nhà, nhưng người thu mua hạt này chủ yếu để trồng cây kinh doanh dịp Tết.

Lý giải nguyên nhân đầu tư mạnh dạn vào loại cây này, anh Chiến cho rằng: “Những năm nay, trào lưu thích quả đẹp, hình dáng lạ, gắn với phong thủy được nhiều người ưa chuộng. Người có tiền thường chi không tiếc tay cho những sản phẩm này, dù biết giá gốc của nó không hề đắt đến vậy, miễn gắn ý nghĩa tượng trưng cho tiền, tài, lộc, phát. Những loại quả, cây cảnh kiểu này không bán được quanh năm, nhưng ăn theo “vụ” cũng có thể làm giàu được. Vì vậy chúng tôi cố gắng tạo khuôn quả hoặc săn tìm cây lạ ở các nước lân cận”.

Trên thị trường, trái cây “độc”, lạ rất dễ tiêu thụ. Tuy nhiên, không ít người bán lợi dụng điều này để hét giá cao ngất ngưởng khiến sản phẩm thường loạn giá. Chẳng hạn như bưởi hồ lô, vào dịp Tết Nguyên đán năm ngoái, thị trường có đủ giá, từ 800.000 đồng đến 10 triệu đồng một cặp.

Tiểu thương nào cũng cho biết, số lượng bưởi hồ lô ít nên giá cao, nhưng vào mùa cao điểm, bưởi hồ lô được bày bán tràn lan, rồi rớt giá chỉ còn 100.000 đồng một quả. Tương tự, nhãn tím được rao bán giá 3 triệu đồng mỗi cây, thực chất loại này chỉ có giá 1 triệu đồng với cây giống và 100.000 đồng mỗi kg quả.

Chính “cơn sốt” săn hạt giống và sự kỳ vọng làm giàu từ các loại cây chạy theo xu hướng như vậy khiến tình trạng loạn giá, hàng tồn, phải bán tháo hay xảy ra. Do đó, nhà vườn nên cẩn thận rao bán đúng giá trị thực của những loại cây “độc”, lạ này để kinh doanh lâu dài.

Có giá chỉ 10.000-40.000 đồng một con, nhưng betta được khách hàng chuộng hơn những loài cá cảnh giá rẻ khác ở chỗ màu sắc đẹp, nhỏ, chi phí ăn ít và có sức sống dẻo dai. Đặc biệt, mỗi kỳ sinh sản, chúng có thể đẻ được khoảng 300 con. Vì thế, không ít người có thể kiếm thêm thu nhập từ thú chơi này.

Xuất phát từ sở thích, anh Hiệp (Tây Hồ, Hà Nội) đang kinh doanh loại cá betta cho biết, chi phí xách tay một cặp cá từ Thái Lan chừng 100.000-300.000 đồng, tùy loại. Song nếu người chơi “mát tay”, chăm sóc tốt, sau 4-6 tháng đã có thể thu lời.

“Mỗi con cái có thể đẻ 300 trứng mỗi lần ép. Nếu trừ một phần rủi ro từ cá chết, cá loại, người nuôi có thể xuất bán được 60-100 cá con với giá 10.000-40.000 đồng một con. Doanh thu sẽ cao gấp 5-6 lần tiền mua giống”, anh cho hay.

Một con cá betta được chào bán với giá 20.0000 đồng. Ảnh: Ngọc Lan.

Kích thước trung bình của một cá betta trưởng thành chỉ bằng 2 đầu ngón tay. Thức ăn chủ yếu là lăng quăng, bo bo. Người nuôi có thể kiếm từ nguồn tự nhiên. Cũng từ yếu tố trên, người chơi này khẳng định, kinh doanh cá betta không sợ lỗ.

Nghiên cứu giống cá này được 5 năm, anh Hiệp cho biết, betta có nhiều màu sặc sỡ, đuôi vây dài thướt tha nên được người chơi mệnh danh là “hoàng hậu sắc màu”. Trái với hình dáng dịu dàng, thướt tha, betta rất hiếu chiến. Chính vì thế, ngoài mua về làm cảnh, nhiều người còn cho chúng tham gia những cuộc thi chọi.

“Tuổi thọ trung bình của một con betta từ 2 đến 3 năm. Song, chúng có sức sống khá dẻo dai, rất ít khi bị đuối sức khi vận chuyển đường xa. Đó cũng là lý do người chơi có thể thoải mái mua theo đường xách tay từ nước ngoài về hoặc yên tâm khi vận chuyển xa”, chủ hàng trên cho hay.

Mỗi lứa, một cá mẹ có thể đẻ được khoảng 300 cá con. Nếu giữ được tỷ lệ con con sống sót cao, người chơi sẽ thu về một khoản không hề nhỏ. Ảnh: Ngọc Lan.

Nhờ những ưu điểm trên, loài cá được người chơi ở mọi lứa tuổi ưa thích. Đặc biệt, đây cũng là một trong những loài cá được nhiều bạn trẻ ưa chuộng vì giá rẻ. Trung bình mỗi ngày, cửa hàng anh bán được khoảng 20-30 con, chưa kể bán buôn, cao gấp 4-5 lần so với cá khác.

Kinh doanh loại cá này, Nguyễn Xuân Văn (phường 6, quận 8, TP HCM) cho biết, cá betta có nhiều ưu điểm và mức giá vừa phải. Song, để số lượng con sinh ra đạt tỷ lệ sống sót cao, Văn phải tốn khá nhiều công sức. Mỗi chu kỳ sinh sản của cá mẹ, anh thường canh chừng liên tục 1,5-3 tiếng đồng hồ theo dõi, điều chỉnh độ nước, sục khí…

Màu sắc sặc sỡ, chi phí nuôi không đáng kể, giá rẻ khiến betta được nhiều người chơi ưa chuộng. Ảnh: Ngọc Lan.

Sau khi cá con hình thành, một ngày sau đó, chúng đã có thể bơi lội tự do. Đây là khoảng thời gian người chơi phải kỳ công chăm sóc nhất bởi chúng dễ kích ứng với môi trường nước và nhiệt độ. Vì thế, tỷ lệ cá sống sót sẽ phụ thuộc vào chế độ chăm sóc và tính kiên nhẫn của người nuôi.

“Để tăng giá trị của đàn con, người chơi thường phải phối giống cá bố mẹ sao cho chúng cân đối màu sắc, và hài hòa về tỷ lệ đuôi, vây. Yếu tố này chỉ có được khi người nuôi thực sự đam mê, kiên nhẫn và chịu học hỏi”, Văn cho hay.

Cũng đồng tình với ý kiến trên, Tuấn Kiệt, sinh viên đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM cho biết, nuôi cá betta chỉ sinh lời khi người chơi nắm được các kỹ thuật nuôi cũng như công nghệ ép trứng.

Trên thị trường tự do, giá một con cá đẹp trưởng thành có thể lên tới 400.000-500.000 đồng, thậm chí lên tới vài triệu đồng. Song, không phải ai cũng “mát tay” nuôi được.

Để lai tạo betta có hình dáng đẹp, giá trị, người nuôi phải có kỹ thuật chăm sóc cũng như phối giống. Khó khăn hơn cả là khâu ép trứng và chăm cá con. Tuy nhiên, cá giống tương đối rẻ nên người chơi cũng không quá lo ngại rủi ro.

Một số công ty thiết bị nông nghiệp tại TP HCM đã sản xuất số lượng lớn khuôn nhựa tạo hình để phục vụ cho việc sản xuất trái cây có hình dáng lạ như bưởi, hồ lô, dưa hấu vuông, xe hơi, dâu trái tim, cà chua hình sao… Tuy sản xuất công nghiệp nhưng giá thành cho 1 khuôn bằng nhựa dẻo lên đến 25.000-40.000 đồng. Một khuôn nhà vườn có thể sử dụng được 2-3 lần.

Ông Nguyễn Quốc Đạt, Giám đốc Công ty nhựa bao bì Vinh Phát – đơn vị chuyên thiết kế bao bì nông sản ở quận Tân Bình cho biết, lúc trước để tạo hình lạ cho trái cây, nông dân phải tự thiết kế khuôn, việc này tốn nhiều thời gian và mẫu mã chưa đẹp. Thấy được nhu cầu của nhà vườn ở miền Tây, công ty đã quyết định thiết kế và sản xuất đại trà nhiều mẫu khuôn có thể ứng dụng cho nhiều loại trái.

Theo ông Đạt, ngoài khuôn đẹp, muốn tạo hình trái cây thành công, nhà vườn phải ứng dụng những quy trình chăm sóc riêng để trái có hình dáng và màu sắc đẹp. Riêng tháng 10, công ty đã xuất bán hơn 5.000 khuôn các loại, thị trường chủ yếu là các tỉnh miền Tây.

Giải thích nguyên nhân khuôn nhựa dẻo với chất liệu đơn giản lại có giá cao, ông Đạt phân trần, thực tế ngoài bán khuôn công ty còn kèm theo nhân viên trực tiếp hướng dẫn cách sử dụng, theo dõi quá trình tạo hình cho trái ngay tại vườn. So với giá trị trái bán ra gấp 10 lần giá thị trường thì chi phí đầu tư khuôn không quá cao.

Một trái ổi được tạo hình mục đồng thành công bằng khuôn nhựa trong. Ảnh: A.Hải

Ông Sáu Hòa, nông dân huyện Cai Lậy, Tiền Giang, cho biết, trái cây bán Tết chuẩn bị vào vụ, để bán được giá cao hơn nhiều nhà vườn đầu tư khuôn tạo hình, chủ yếu là bưởi và dưa hấu.

Năm trước chỉ có vài vườn tạo hình cho trái, nhưng năm nay việc mua khuôn dễ dàng, công nghệ tạo hình không quá khó nên nhiều vườn không ngại đầu tư hàng nghìn khuôn, thuê cả kỹ sư nông nghiệp về để tạo hình lạ cho trái.

Ông Huỳnh Trinh, một kỹ sư nông nghiệp ở Chợ Gạo, Tiền Giang cho biết, cách tạo hình không quá khó. Nhà vườn chỉ cần cho trái còn nhỏ vào khuôn, theo dõi sự phát triển, kê trái sao cho ánh sáng trải đều không tối mặt. Trong quá trình trái phát triển trong khuôn, người trồng phải thường xuyên kiểm tra cân chỉnh để tránh trường hợp bị móp.

Trong khi đó anh, Trần Văn Miệt, chủ một vựa chuyên cung cấp trái cây ở huyện Mỏ Cày, Bến Tre, cho biết, giá nông sản ngày càng giảm, việc tạo hình lạ cho trái giúp nông dân bán được với giá cao. Nếu bán ở tỉnh giá cao gấp 5 lần, ở TP HCM, Hà Nội giá gấp 10, nhưng tạo hình cho trái không đơn giản, thành công 40% là đạt.

“Chi phí đầu tư cao, ngoài tiền khuôn phải tốn thêm công chăm sóc đặc biệt. Nếu không có sự tính toán, tìm kiếm thị trường hợp lý, chủ vườn có thể bị thua lỗ, trái hình dáng lạ không còn hiếm như trước. Từ mức giá vài triệu đồng một cặp bưởi hồ lô khi mới xuất hiện, nhưng hiện nay, chỉ có giá 400.000 – 800.000 đồng/cặp. Tùy thuộc vào kích thước, mẫu mã, giá thu mua ở vườn còn rẻ hơn”, anh Miệt cho biết.